(EMO), KKTC ile Türkiye arasında fiber optik altyapısının geliştirilmesine yönelik imzalanan ek protokole ilişkin açıklama yaptı. EMO, fiber altyapı yatırımını desteklediğini belirtirken, protokolün şeffaflık, rekabet, tüketici hakları, veri güvenliği ve kamu yararı açısından kamuoyuna açıklanmasını istedi.
KTMMOB Elektrik Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu adına Başkan İbrahim Aysal tarafından yapılan açıklamada, KKTC’nin çağdaş, hızlı, güvenilir ve yaygın bir fiber optik altyapıya kavuşmasının önemli ve ertelenemez bir ihtiyaç olduğu belirtildi.
Fiber optik yatırımının ülkenin dijital dönüşümü ve ekonomik gelişimi açısından büyük önem taşıdığına dikkat çeken EMO, yatırımın gerçekleştirilme modelinin de en az yatırımın kendisi kadar önemli olduğunu vurguladı.
25 yıllık işletme modeli için soru işaretleri
EMO, daha önce yaptığı açıklamalarda 25 yıllık işletme süresi, kamuya ayrılacak gelir payı, Telekomünikasyon Dairesi’nin üstleneceği mali ve teknik sorumluluklar, toptan ve perakende pazarda tekelleşme riski, fiyatlandırma modeli, veri güvenliği ve siber egemenlik gibi başlıklarda soru işaretlerini gündeme getirdiğini hatırlattı.
Yeni ek protokolün imzalanmasıyla birlikte bu tartışmalara şeffaflık, hukuki öngörülebilirlik ve sektörel katılım açısından yeni başlıkların eklendiği ifade edildi.
Anayasa Mahkemesi sürecine dikkat çekildi
EMO, ana protokolün hukuki durumuna ilişkin Anayasa Mahkemesi önündeki süreç devam ederken yeni bir ek protokol imzalanmasının açıklığa kavuşturulması gerektiğini belirtti.
Açıklamada, ek protokolün hangi hukuki zeminde hazırlandığı, ana protokolün hangi maddelerini değiştirdiği veya tamamladığı ve devam eden hukuki süreçle ilişkisinin kamuoyuna açık biçimde anlatılması istendi.
“Sektör ve meslek örgütleri sürece dahil edilmeli”
Elektronik haberleşme sektöründe yapılacak düzenlemelerin yalnızca altyapıyı değil; mevcut işletmelerin faaliyetlerini, yeni yatırımları, tüketicilere sunulacak hizmetleri, toptan erişim koşullarını ve rekabet yapısını uzun yıllar boyunca etkileyeceğine dikkat çekildi.
Bu nedenle ilgili kamu kurumlarının yanı sıra sektörde faaliyet gösteren işletmelerin, meslek örgütlerinin ve teknik uzmanların da sürece dahil edilmesi gerektiği vurgulandı.
Tekelleşme ve rekabet uyarısı
EMO açıklamasında, fiber altyapısının tek bir yapı üzerinden işletilmesi halinde tüm işletmecilere eşit, şeffaf ve ayrımcılık içermeyen koşullarda toptan erişim sağlanmasının kritik önem taşıdığı ifade edildi.
Altyapı işletmeciliği ile perakende internet hizmetlerinin aynı ekonomik yapı içerisinde birleşmesi durumunda ise rekabetin korunması için çok daha güçlü düzenleyici mekanizmaların oluşturulması gerektiği belirtildi.
“Fiyatlandırma tüketiciyi korumalı”
25 yıllık işletme modeli nedeniyle fiyatlandırmanın yalnızca mevcut koşullar dikkate alınarak belirlenmesinin yeterli olmayacağı kaydedildi.
EMO, teknolojideki gelişmeler, internet kullanımındaki artış, bağlantı hızlarının yükselmesi ve birim maliyetlerde yaşanabilecek değişikliklerin dikkate alınmasını istedi.
Açıklamada, uzun vadede tüketicinin aleyhine sonuç doğurmayacak, esnek ve denetlenebilir bir fiyatlandırma sistemi oluşturulması gerektiği vurgulandı.
Telekomünikasyon Dairesi için mali sürdürülebilirlik uyarısı
Elektrik Mühendisleri Odası, Telekomünikasyon Dairesi’nin gelecekteki mali yapısına ilişkin de uyarıda bulundu.
Dairenin gelirlerinin bir bölümünün özel yatırımcıyla paylaşılması öngörülürken enerji, personel, bakım, işletme ve diğer teknik giderlerin kamu üzerinde kalması halinde kurumun uzun vadeli mali ve teknik sürdürülebilirliğinin nasıl sağlanacağının açıklanması gerektiği belirtildi.
“Veri güvenliği ve siber egemenlik göz ardı edilemez”
Fiber optik altyapısının aynı zamanda stratejik bir güvenlik konusu olduğuna işaret eden EMO, şebeke kontrolü, veri işleme ve saklama, erişim yetkileri ile kamu kurumlarının haberleşme güvenliği konusunda açık ve bağlayıcı teknik ve hukuki güvenceler bulunması gerektiğini vurguladı.
EMO’dan yetkililere çağrı
EMO, yetkililere ek protokolün tam metnini kamuoyuyla paylaşma çağrısında bulundu.
Oda ayrıca;
Ana protokol ile ek protokol arasındaki hukuki ve teknik ilişkinin açıklanmasını,
Anayasa Mahkemesi sürecinin dikkate alınmasını,
Sektör temsilcileri ve meslek örgütlerinin sürece dahil edilmesini,
Toptan erişimde eşit koşulların güvence altına alınmasını,
Rekabet ve tüketici haklarının korunmasını,
Telekomünikasyon Dairesi’nin mali ve teknik sürdürülebilirliğinin sağlanmasını,
Veri güvenliği ve siber egemenlik konusunda bağlayıcı kurallar oluşturulmasını istedi.
“Fiber yatırımını istiyoruz, ancak kamu yararı korunmalı”
EMO açıklamasında temel yaklaşım şu ifadelerle ortaya konuldu:
“Ülkemize fiber altyapı yatırımı yapılmasını istiyoruz. Ancak yatırımın kendisi kadar, yatırımın kamu yararını, rekabeti, tüketici haklarını, veri güvenliğini ve ülkenin uzun vadeli teknolojik çıkarlarını koruyacak bir model içerisinde gerçekleştirilmesini istiyoruz.”
Elektrik Mühendisleri Odası, sürecin teknik ve hukuki boyutlarının takipçisi olacağını ve KKTC’nin haberleşme altyapısının sağlıklı ve sürdürülebilir şekilde geliştirilmesi için gerekli teknik katkıyı sunmaya hazır olduğunu da kamuoyuna duyurdu.
